Aandachtspunt 2: belangrijke fases tijdens het maakproces

Hier volgt een beknopt overzicht van de fases welke plaatsvinden tijdens het maakproces van een dansvoorstelling. Van begin (oriënterend gesprek) tot eind (evaluatie) is omschreven welke zaken aan bod komen en/of waar men aandacht aan zou moeten schenken. De verschillende gesprekken en activiteiten kunnen gaandeweg het project door elkaar lopen.

Fase 1: aanloopfase / conceptvorming

1. Orienterend gesprek

Er vindt een eerste (oppervlakkige) bespreking van het concept van de choreografie plaats. Choreograaf en componist wisselen artistieke ideeën uit. Het wordt duidelijk of het 'klikt'. De persoonlijkheid van de choreograaf en de componist speelt vaak een rol in de beslissing of men wil samenwerken.

Er wordt gesproken over elkaars ervaring (c.v.) en over ambities binnen het project en ambities op lange termijn. De werkwijze van choreograaf en componist wordt met elkaar besproken. Zo wordt bijvoorbeeld duidelijk of de componist middels laptop en sampler alle muziek zelf zal vervaardigen of dat er partituren geschreven moeten worden voor musici. Het tijdsverloop van het project en de globale beschikbaarheid van de componist worden besproken.

2. Zakelijk gesprek
Het beschikbare budget voor de muziek wordt overlegd en welke werkzaamheden hiervoor (globaal) moeten worden verricht. Het is lastig het precieze aantal werkuren vast te leggen binnen creatieve produkties als deze, men spreekt eerder over geschatte dagen. Het is tevens mogelijk dat een componist aan de hand van zijn honorarium aangeeft wat zijn beschikbaarheid is en hoeveel minuten muziek hij voor dat bedrag kan schrijven. De projectdata worden vastgelegd, waaronder de deadline(s).

Fase 2: het maakproces

3. Conceptuele bespreking
Choreograaf en componist gaan aan tafel zitten en bespreken grondig de ideeën voor de voorstelling. Muziek wordt beluisterd en muzikale ideeën besproken. Aan de hand daarvan wordt richting gegeven aan de te lopen muzikale koers.
Er kan sprake zijn van wederzijdse beïnvloeding waarbij choreograaf en componist elkaar inspireren met hun ideeën en zodoende samen tot nieuwe concepten voor de voorstelling komen. Deze besprekingen kunnen gaandeweg het maakproces meerdere malen voorkomen.

4. Repetities
Tijdens repetities wordt vaak al (bestaande) muziek gebruikt. Hoe lang repeteer je met deze muziek? Gaat er misschien gewenning optreden? Componist en choreograaf bepalen wanneer de eerste muziekschetsen klaar moeten zijn, zodat ook hierop gerepeteerd kan worden. De componist heeft een bepaalde aanwezigheid bij de repetities (besproken bij zakelijk en/of conceptueel gesprek). Vervolgafspraken voor nieuwe muziekschetsen worden gaandeweg het maakproces gemaakt.
Er wordt een datum/deadline genoemd waarop de muziek 'op slot' gaat, oftewel dat het werk van de componist klaar moet zijn. De dansers repeteren vanaf nu met de uiteindelijke voorstellingsmuziek. Het is voor de componist vaak nog mogelijk wat kleine aanpassingen te doen, maar het grote geheel blijft onveranderd.

5. Vorderingsgesprekken
Tussentijdse besprekingen tussen choreograaf en componist vinden kontinu plaats. Deze vinden buiten of binnen de repetities plaats. Het maakproces wordt onder de loep genomen. Een maakproces is dynamisch, waardoor er kontinu sturing gegeven moet worden aan het verdere verloop van de samenwerking.
.
6. Aanpassingen in muziek maken, wanneer
Er moet duidelijkheid zijn over wat wel en wat niet binnen een bepaald tijdsbestek veranderd kan worden in de muziek. Elke schets en verandering kost in principe tijd en dus geld. Er kan niet altijd zomaar wat veranderd worden in de muziek, bijvoorbeeld wanneer musici daarvoor telkens naar de studio moeten komen. Bespreek dit op voorhand samen (zie ook stroomdiagram).
In de globale planning kunnen afspraken staan over aantal te maken schetsen, aantal te maken muziekcomposities, mogelijk aantal veranderingen, tijdschema's wanneer aanpassingen nog mogelijk zijn, deadline's.

7. Deadline
Hoeveel weken/dagen voor de try out of première gaat de muziek op slot?

8. Première
Wat is de taak van de componist tijdens de voorstelling? Is hij aktief betrokken door bijvoorbeeld het instarten van de muziek of doet de geluidstechnicus dit? Speelt hij zelf live mee?

Fase 3: evaluatie

9. Reflectie Wat kan de volgende keer beter? Wordt de choreografie aangepast? Een mogelijke vernieuwing / ontwikkeling in de muzikale structuur? Is daar geld voor? Wordt een andere manier van samenwerking verkozen tijdens een volgend project?