‘De poëzie van het theater’. Zo noemde choreograaf Jack Timmermans ooit het fenomeen dans. En als je dan poëzie verbindt met bezetenheid, dan krijg je een beetje een idee wat Timmermans met zijn gezelschap De Stilte wil uitdragen. Want hij gaat ervoor, helemaal. Jack Timmermans is fulltime docent dansexpressie aan Dansacademie Brabant (nu Fontys Dansacademie) als hij in 1994 besluit twee dagen korter te gaan werken en met een eigen gezelschap te beginnen.

Dat wordt in mei van dat jaar De Stilte, dat onderdak krijgt in cultureel centrum De Nieuwe Veste in Breda. Met ‘De Kaarsen van Kavafis’ presenteert De Stilte zich in januari 1995 als nieuwe Brabantse dansgroep, al snel gevolgd door ‘Kleine Meiden, Groot Gevaar’ voor groep 7 en 8 van het basisonderwijs en de onderbouw van het VMBO-onderwijs. Die keuze voor dans voor kinderen bepaalt meteen het profiel van dit nieuwe dansgezelschap.

Want de Stilte is er vanaf toen voor gegaan, om bij kinderen interesse voor dans te wekken. Zelfs bij de allerkleinsten, in de leeftijd van vier en vijf jaar. Om één simpele reden: het gezelschap wil kinderen vanuit de concrete wereld van alledag meenemen naar de abstracte wereld van de zintuigen en hen zodoende prikkelen om hun eigen verhaal te maken. Jack Timmermans stapt daarmee in een wereld, die tot dat moment wordt beheerst door Scapino Ballet, dat al decennialang kinderen in theaters probeert te porren voor theaterdans. De Stilte pakt het anders aan: naast theaters worden ook scholen opgezocht, om de kinderen in hun eigen omgeving met een onbekend fenomeen te laten kennismaken. Succesvolle voorstellingen worden er gemaakt, daar in Breda.

Allemaal gedrenkt in educatie: ‘Laloes’, ‘Lichtjes’ en ‘Lichtgebonden’ in 1996, ‘Onderhuids’ in 1997, ‘Stuipen op het lijf’ en ‘Alice’ in 1998, ‘Strikken’ en ‘Grensgevallen’ in 1999, ‘Grote Reizen, Klein Van Stuk’ in 2000, ‘Eilanders’ en ‘Vallende Sterren’ in 2001. Het blijkt een gat in de markt. Het eerste seizoen van De Stilte worden er zes voorstellingen geboekt; in 2002 zijn dat er al zo’n tweehonderd. In 2000 betrekt De Stilte een eigen onderkomen aan de Markendaalseweg in Breda, compleet met een theater voor zo’n honderd kinderen, studio’s en kantoorruimte. Dan gaat het gezelschap pas écht zijn vleugels uitslaan.

Tot halverwege dit decennium zich een ramp voltrekt. Evenals andere groepen wordt ook De Stilte niet opgenomen in het Kunstenplan 2005-2008 van de Raad voor Cultuur. Daardoor vallen landelijke en provinciale subsidie weg. Maar met dezelfde verbetenheid als waarmee Jack Timmermans in 1994 begon, slaat hij zich door dit financiële rampgebied heen. Hij verlegt zijn werkterrein gedeeltelijk naar het buitenland en daar is men maar wat tuk met zo’n mooi cadeau uit Nederland. Voorzichtige pogingen in 2007 om in Finland en Marokko voet aan de grond te krijgen, dijen als een olievlek uit. Op dit moment kan De Stilte de belangstelling uit het buitenland nauwelijks aan. België, Turkije, Hongarije, Oostenrijk en Spanje staan in de rij.

“Spanje boekte ons voor 2011, omdat er in het seizoen 2009-2010 geen enkel plekje meer vrij was op onze agenda”, meldt Jack Timmermans. Vanwege capaciteitsproblemen kan De Stilte ‘nog slechts’ 140 voorstellingen per jaar organiseren, een luxe probleem! De landelijke overheid ziet kennelijk Timmermans’ zegetocht ook. Uit het Kunstenplan 2009-2012 krijgt De Stilte 250.000 euro rijkssubsidie per jaar, de provincie verhoogt haar bijdrage van 140.000 naar 200.000 euro per jaar.

De Stilte voorziet duidelijk in een behoefte. Intussen blijft Jack Timmermans de docent, die ook op de eigen website reacties van kinderen op de voorstelling, eigenhandig beantwoordt. Ongetwijfeld ook deze vraag, die Natasja twee jaar geleden stelde:

‘Hoi hoi ik ben natasja schepen ik ben vandaag met de piloot naar julie voorsteling geweest nuo ik von het echt super prachtig maar nuo zat ik wel te denken ik heb een paar vraagjes ik ben zelf 9 maar hoe uod moet je zijn om daar nuo in mee te kunnen spellen en um hoeveel verdien ik want als het kan zuo ik er ook wel een keertje in me willen spellen groetjes natasja’.