Dans & tekst: Pratende dansers?

Woorden en bewegingen; je kunt met beide iets uitdrukken. Ze kunnen allebei een taal vormen. Toch zijn het twee compleet andere werelden. De één wordt vaak geassocieerd met het denken en het brein en de ander met het gevoel en het lichaam. Maar liggen die werelden nu eigenlijk wel zover uit elkaar? Kunnen tekst en dans samengaan? Al sinds lange tijd speelt het woord een rol in het ballet; vele balletklassiekers zijn gebaseerd op een verhaal, denk maar aan Het Zwanenmeer of Giselle. Pas in de jaren ’70 van de vorige eeuw ging tekst echt een prominente rol spelen in de danswereld, en wel in het werk van Pina Bausch.

Bij haar kregen de dansers echt een stem en waren de dansers meer dan alleen zwijgende bewegende lichamen. Tegenwoordig zie je in veel dansvoorstellingen dat er tekst gebruikt wordt, zoals in het werk van Pia Meuthe. Naast dansers zet zij ook acteurs in, die in hun spel een interactie aangaan met de bewegende dansers. Ook kunnen op andere manieren teksten de choreograaf helpen om iets uit te drukken, naast dat wat hij in beweging uitdrukt. Lightfoot Leon liet dansers bijvoorbeeld op een gedicht dansen…Nieuwsgierig? Lees er hier meer over.

Dans en tekst in
vroegere tijden

Als we kijken naar hoe tekst en dans zich in vroegere tijden tot elkaar verhielden, ligt de term ‘verhalend ballet’, een ballet dat in een verhalende vorm is gegoten, voor de hand. Een voorganger van het verhalende ballet was het handelingsballet, dat in de 18e eeuw ontstond.
lees meer >>


Toneel en dans

Naast dat dansers teksten of klanken uitspreken in dansvoorstellingen worden er in sommige voorstellingen ook acteurs en dansers samen ingezet om een verhaal te vertellen. Een choreografe in Nederland die dit regelmatig doet in haar voorstellingen is Pia Meuthe.
lees meer >>



Woorden die de dans binnendringen

Woorden zijn in een dansvoorstelling dus aanwezig in de vorm van een verhaal waarop de choreografie gebaseerd is, in de teksten die door dansers uitgesproken of gezongen worden of door acteurs die naast dansers spelen en bewegen.
lees meer >>



Bronnen

Van hofballet tot postmoderne dans Luuk Utrecht Pina Bausch: Dance and emancipation Norbert Servos (1984) in: The Routledge Studies Dance Reader, Alexadra Carter (ed.)